
Cóc đi thi
Một khoa thi của Ngọc Hoàng và câu "cóc bôi vôi"
Ngọc Hoàng mở khoa thi cho các loài cá hóa rồng. Cóc ta cũng sắm giấy bút đi thi — và cãi tay đôi với quan chủ khảo.
Bản nghe đang được chuẩn bị
Năm ấy, Ngọc Hoàng mở một khoa thi lớn. Loài nào thi đỗ sẽ được hóa rồng. Các loài cá nghe tin, nô nức rủ nhau đi thi.
Chú cóc cũng hớn hở lắm. Chú sắm một tập giấy, một cây bút, chải chuốt cho thật tươm tất rồi nhảy đến trường thi.
Quan Chánh chủ khảo vừa nhìn thấy cóc đã nhíu mày: "Bụng mày thì to, da mày thì sần, chân mày thì khuỳnh, người mày thì ngắn tũn. Mày có tài cán gì mà cũng dám đến đây thi?"
Cóc chẳng chịu thua: "Bẩm quan, con cá voi kia chỉ được cái to xác, sao cũng được vào thi ạ?" "Nó tuy to xác, nhưng nó có vây." "Bẩm, thế con cá dưa có vây đâu, sao cũng được vào thi ạ?" "Nó không có vây, nhưng nó có đuôi." Cóc vênh mặt: "Bẩm, con đây ngày trước cũng có đuôi đấy ạ. Chẳng qua đến nửa chừng thì nó rụng mất thôi!"
Quan Chánh chủ khảo nghe cóc cãi lý cứng cỏi quá, nổi giận, sai lính gõ cho cóc mấy cái vào đầu, lấy vôi trắng bôi lên đầu cóc làm dấu, rồi đuổi về.
Cóc lủi thủi ra về, trên đầu còn nguyên vệt vôi trắng.
Từ đó, mỗi khi bàn chuyện thi cử, đỗ hay trượt, người xưa hay nói vui với nhau: "May ra thì rồng gặp hội, không thì cóc bôi vôi." Gặp may thì đỗ đạt vẻ vang như rồng gặp mây, còn không may thì về nhà tay trắng, như chú cóc mang vệt vôi trên đầu.
Cùng bé trò chuyện
Một vài gợi ý nhỏ để ba mẹ và bé cùng tâm sự sau trang sách:
Nguồn & bản kể
Truyện loài vật gắn với câu nói về thi cử "rồng gặp hội, cóc bôi vôi", được Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc ghi lại trong Truyện cổ nước Nam (1934). Bản kể trên Giờ Ra Chơi được biên soạn mới cho bạn đọc nhỏ tuổi, không sao chép văn bản của bất kỳ ấn bản hiện đại nào.
Tham khảo: Ôn Như Nguyễn Văn Ngọc, Truyện cổ nước Nam, Quyển hạ — Muông chim (truyện số 119 "Cóc đi thi"), 1934

