Đẽo cày giữa đường
Ai nói cũng nghe thì chẳng làm nên việc
Một bác thợ mộc đẽo cày bên vệ đường, cứ ai đi qua góp ý là bác lại sửa theo. Rốt cuộc, khúc gỗ quý chẳng thành cái cày nào cho ra hồn.
Bản nghe đang được chuẩn bị
Có một bác thợ mộc dành dụm mãi mới mua được một khúc gỗ tốt. Bác định bụng đẽo thành một chiếc cày thật đẹp để bán, kiếm chút lời. Nghĩ là làm, bác vác gỗ ra ngồi ngay bên vệ đường mà đẽo, cho thoáng và cũng để mọi người qua lại ngắm nghía.
Bác vừa đẽo được một lúc thì có người đi qua dừng lại xem, rồi bảo: "Bác ơi, cày gì mà đẽo to thế! Phải đẽo nhỏ, thấp xuống thì cày mới nhẹ." Bác thợ mộc nghe thấy có lý, liền đẽo nhỏ lại, thấp xuống.
Được một chốc, người khác đi qua lại lắc đầu: "Ấy chết, cày thế này bé quá, sao xới nổi đất? Phải đẽo to hơn, cao hơn mới được." Bác thợ mộc nghe cũng thấy phải, lại hì hục đẽo cho to lên, cao lên.
Rồi lại một ông cụ đi ngang, ngắm nghía rồi phán: "Cày đồng nhà ta thì thế này không hợp đâu. Ở vùng trên núi người ta cày bằng voi, phải đẽo thật to gấp đôi thế này mới bán chạy." Bác thợ mộc nghe nói bán được cho cả vùng cày bằng voi thì ham quá, lại ra sức đẽo cho khúc gỗ to đùng.
Cứ như thế, ai đi qua góp ý điều gì bác cũng nghe, cũng sửa. Khúc gỗ tốt ban đầu bị đẽo tới đẽo lui, khi to khi nhỏ, cuối cùng vẹo vọ, chẳng ra hình cái cày nào cả, lại còn hao gần hết. Đến lúc nhìn lại, bác thợ mộc mới ngẩn người: bao nhiêu công sức, bao nhiêu gỗ quý, giờ chỉ còn một mẩu gỗ thừa vô dụng.
Đến lúc nhìn lại, bác thợ mộc mới ngẩn người: bao nhiêu công sức, bao nhiêu gỗ quý, giờ chỉ còn một mẩu gỗ thừa vô dụng. Người đời từ đó có câu "đẽo cày giữa đường" để nói về những ai cứ nghe theo tất cả mà chẳng giữ được chủ kiến của mình.
Cùng bé trò chuyện
Một vài gợi ý nhỏ để ba mẹ và bé cùng tâm sự sau trang sách:
Nguồn & bản kể
Thành ngữ – truyện ngụ ngôn dân gian Việt Nam ("đẽo cày giữa đường"). Bản kể trên Giờ Ra Chơi được biên soạn mới.
Tham khảo: Thành ngữ – truyện ngụ ngôn dân gian Việt Nam (truyền miệng)


