
Khỉ và Cá sấu
Trái tim treo trên cây sung
Vợ cá sấu thèm ăn tim khỉ, cá sấu bèn rủ khỉ cưỡi lên lưng sang bên kia sông hái xoài. Giữa dòng nước, khỉ mới biết mình bị lừa — và chú phải nghĩ thật nhanh.
Bản nghe đang được chuẩn bị
Ngày xưa, bên một khúc sông lớn, dưới chân núi cao, có một chú khỉ to khỏe sống trên cây sung. Ngày ngày, khỉ chuyền cành hái quả, nhảy nhót tung tăng bên bờ sông.
Dưới sông có hai vợ chồng cá sấu. Một hôm, cá sấu vợ ngắm chú khỉ to khỏe mãi rồi bảo chồng: "Tôi thèm ăn quả tim của con khỉ kia quá. Mình bắt nó về cho tôi đi!" Cá sấu chồng gãi đầu: "Khỉ ở trên cây, tôi ở dưới nước, làm sao mà bắt được?" "Thì mình nghĩ cách đi chứ!"
Cá sấu chồng nghĩ mãi, rồi bơi đến gốc cây sung. "Anh khỉ ơi," cá sấu gọi, giọng ngọt như mía lùi, "ăn mãi quả sung không chán sao? Bên kia sông có cả một vườn xoài chín vàng, mít thơm lừng. Anh leo lên lưng tôi, tôi chở anh sang đó mà ăn cho thỏa." Khỉ nghe nói đến xoài, đến mít thì thèm lắm, liền nhảy phóc lên lưng cá sấu.
Cá sấu bơi ra giữa dòng. Đến chỗ nước sâu nhất, nó bỗng lặn xuống, làm khỉ ướt sũng, sặc cả nước. "Ơ kìa, anh làm gì thế?" khỉ hoảng hốt kêu lên. Cá sấu cười khà khà: "Làm gì có vườn xoài nào! Vợ tôi muốn ăn tim anh, nên tôi đưa anh về cho vợ tôi đây."
Khỉ sợ lắm, nhưng chú cố giữ bình tĩnh, nghĩ thật nhanh. Rồi chú làm ra vẻ ngạc nhiên: "Chao ôi, sao anh không nói sớm! Họ nhà khỉ chúng tôi đâu có mang tim theo người khi đi chơi xa. Chúng tôi treo tim trên cành cây cho an toàn. Anh nhìn kìa, tim tôi đang treo trên cây sung đấy!"
Cá sấu nhìn về phía bờ, thấy những chùm sung đỏ lủng lẳng trên cành, tưởng đó là tim khỉ thật. "Thế thì anh lấy xuống cho tôi nhé." "Được thôi, anh đưa tôi quay lại gốc cây đi."
Cá sấu vội quay lại. Vừa đến bờ, khỉ nhảy phóc một cái lên cành sung, leo tót lên ngọn cao. Từ trên cây, khỉ nói vọng xuống: "Anh cá sấu ơi, tim thì ai lại treo trên cây bao giờ! Từ nay tôi chỉ ăn sung của tôi thôi, chẳng thèm xoài với mít bên kia sông nữa đâu."
Cá sấu biết mình bị lừa, đành lặng lẽ bơi về, buồn thiu.
Cùng bé trò chuyện
Một vài gợi ý nhỏ để ba mẹ và bé cùng tâm sự sau trang sách:
Lưu ý cho ba mẹ
Truyện có chi tiết cá sấu muốn lấy tim khỉ, nhưng không có cảnh con vật bị thương.
Nguồn & bản kể
Ngụ ngôn cổ Ấn Độ trong kho truyện Jātaka. Bản kể trên Giờ Ra Chơi được biên soạn mới, không dựa trên bản dịch hiện đại nào; phần khung truyện tiền thân của Đức Phật được lược bỏ để thành một truyện ngụ ngôn cho trẻ nhỏ.
Truyện được ghi chép sớm trong kho truyện Jātaka của Phật giáo và trong Panchatantra (quyển IV) của Ấn Độ. Mô-típ con vật nói mình để tim ở nhà để thoát thân còn có nhiều dị bản ở nơi khác, như truyện cổ Nhật Bản về con khỉ và con sứa. Giờ Ra Chơi xếp truyện vào kho ngụ ngôn Ấn Độ theo nguồn ghi chép sớm, không khẳng định đây là nơi duy nhất mô-típ ra đời.
Tham khảo: Suṃsumāra-Jātaka (Jātaka số 208), trong The Jātaka, or Stories of the Buddha's Former Births, ed. E. B. Cowell, vol. II (Cambridge University Press, 1895)


