Sơn Tinh – Thủy Tinh

Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính tình dịu dàng nết na. Vua cha thương yêu nàng vô cùng, muốn kén cho con một người chồng thật xứng đáng.

Một hôm, có hai chàng trai tuấn tú cùng đến xin cầu hôn. Một người ở vùng núi Tản Viên, chỉ tay về phía đông thì đông nổi cồn bãi, chỉ tay về phía tây thì tây mọc lên từng dãy núi non, người ta gọi chàng là Sơn Tinh. Người kia ở tận miền biển thẳm, vẫy tay làm mưa, thở ra thành gió, người ta gọi chàng là Thủy Tinh.

Sau khi bàn bạc cùng các lạc hầu, nhà vua phán rằng: "Ngày mai, ai đem sính lễ đến trước thì ta gả Mị Nương cho. Sính lễ gồm: một trăm ván cơm nếp, một trăm nệp bánh chưng, voi chín ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ một đôi."

Sáng sớm hôm sau, trời vừa hửng rạng, Sơn Tinh đã đem đầy đủ sính lễ vượt non xanh tới trước. Vua Hùng mừng rỡ, y lời gả Mị Nương cho Sơn Tinh, rồi cho đón nàng về vùng non cao Tản Viên sống đời thanh bình.

Thủy Tinh đến sau, không lấy được người đẹp, liền nổi cơn thịnh nộ. Thần nước hô mưa gọi gió, làm dông bão mù mịt trời đất, dâng nước sông cuồn cuộn đuổi đánh Sơn Tinh để đòi lại Mị Nương.

Nhưng Sơn Tinh không hề nao núng. Thần bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng thành lũy đất ngăn dòng nước xiết. Nước dâng lên cao một thước, núi lại nhô cao thêm một trượng. Hai bên đánh nhau ròng rã mấy tháng trời, cuối cùng Thủy Tinh đuối sức, đành rút nước rút quân về.

Từ đó về sau, hằng năm cứ đến độ tháng bảy, tháng tám, Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh, nhưng lần nào cũng thất bại trước sự vững chãi của thần núi. Người xưa mượn câu chuyện này để giải thích vì sao mỗi năm nước sông Hồng lại dâng lên thành mùa lũ, và để ngợi ca tinh thần bền bỉ chống thiên tai của người Việt.