Hai Bà Trưng

Vào những năm đầu Công nguyên, nước ta bị nhà Hán từ phương Bắc đô hộ. Bọn quan lại nhà Hán, đứng đầu là viên thái thú tên Tô Định, cai trị rất tàn bạo. Chúng bắt dân ta cống nạp đủ thứ của quý, đặt ra sưu cao thuế nặng, khiến trăm họ lầm than, oán hận chất chồng.

Bấy giờ ở đất Mê Linh có hai chị em sinh ra trong dòng dõi Lạc tướng, là Trưng Trắc và Trưng Nhị. Hai bà từ nhỏ đã giỏi võ nghệ, có chí lớn, thương dân và căm ghét ách đô hộ. Chồng của bà Trưng Trắc là Thi Sách, một người yêu nước. Vì chống lại chính sách hà khắc, Thi Sách bị Tô Định giết hại.

Nợ nước, thù nhà chồng chất, mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa ở cửa sông Hát. Nghe theo lời hiệu triệu, hào kiệt và nhân dân khắp nơi nô nức kéo về, trong đó có rất nhiều nữ tướng tài giỏi. Tương truyền, trước ba quân, bà Trưng Trắc thề quyết đền nợ nước, trả thù nhà và giành lại giang sơn cho dòng giống Lạc Hồng.

Nghĩa quân của Hai Bà đánh đâu thắng đó. Quân Hán thua liểng xiểng, thái thú Tô Định hoảng sợ phải cải trang bỏ trốn về nước. Chỉ trong thời gian ngắn, khởi nghĩa đã thu phục được 65 thành trì, giải phóng cả một vùng rộng lớn. Trưng Trắc được suy tôn làm vua, thường gọi là Trưng Vương, đóng đô ở Mê Linh, xưng vương dựng nước.

Nhưng ba năm sau, nhà Hán sai viên tướng lão luyện là Mã Viện đem đại quân sang đàn áp. Thế giặc rất mạnh. Hai Bà cùng nghĩa quân chiến đấu vô cùng anh dũng, giằng co nhiều trận, song rốt cuộc lực lượng chênh lệch nên phải lui dần. Theo truyền thuyết dân gian, không chịu để rơi vào tay giặc, Hai Bà Trưng đã gieo mình xuống dòng sông Hát để giữ trọn khí tiết.

Cuộc khởi nghĩa tuy chưa giành lại độc lập lâu dài, nhưng đã ghi vào lịch sử như ngọn lửa đầu tiên của tinh thần quật khởi. Hai Bà Trưng là những người phụ nữ đầu tiên đứng lên dựng cờ giành lại non sông, để lại tấm gương bất khuất cho muôn đời sau. Ngày nay, nhiều đền thờ, đường phố, trường học mang tên Hai Bà, và hằng năm nhân dân vẫn mở hội tưởng nhớ công ơn của các bà.