Trần Hưng Đạo và chiến thắng Bạch Đằng

Vào thế kỷ mười ba, đế quốc Nguyên – Mông là đạo quân hùng mạnh bậc nhất thế giới, vó ngựa của chúng đã giày xéo khắp nhiều nước từ Á sang Âu. Ba lần, quân Nguyên – Mông kéo sang hòng thôn tính nước Đại Việt của nhà Trần. Và cả ba lần, chúng đều chuốc lấy thất bại. Người có công lớn nhất trong những chiến thắng ấy là Quốc công tiết chế Trần Hưng Đạo, tức Trần Quốc Tuấn.

Trần Hưng Đạo là một vị tướng văn võ song toàn, lại giàu lòng yêu nước và đức độ. Ông hiểu rằng muốn đánh thắng giặc mạnh thì trước hết phải làm cho lòng dân, lòng quân trên dưới một ý chí. Ông thường căn dặn rằng khi vua tôi một lòng, anh em hòa thuận, cả nước chung sức thì không kẻ thù nào có thể khuất phục được. Ông viết bài "Hịch tướng sĩ" để khích lệ ba quân, kêu gọi tướng lĩnh quên mình luyện tập, sẵn sàng xả thân vì nước.

Khi giặc kéo sang, thế ban đầu rất mạnh, quân ta có lúc phải tạm rút lui để bảo toàn lực lượng, thực hiện kế "vườn không nhà trống": dân chúng cất giấu lương thực, dời đi nơi khác, khiến quân Nguyên – Mông tiến vào chỉ gặp những vùng trống trải, thiếu ăn, mệt mỏi. Nhà Trần còn tổ chức Hội nghị Diên Hồng, mời các bậc bô lão trong cả nước về hỏi ý nên hòa hay nên đánh. Các cụ già đồng thanh hô "Đánh!", cho thấy toàn dân một lòng chống giặc.

Đỉnh cao là cuộc kháng chiến lần thứ ba, năm 1288. Đoàn thuyền lương và thủy quân của giặc rút lui theo đường sông Bạch Đằng. Nắm được quy luật con nước lên xuống, Trần Hưng Đạo cho quân bí mật đóng hàng nghìn chiếc cọc gỗ nhọn bịt sắt xuống lòng sông, đợi khi thủy triều lên thì cọc chìm khuất dưới mặt nước.

Đúng lúc thủy triều đang lên, quân ta cho thuyền nhỏ ra khiêu chiến rồi giả thua, dụ đoàn thuyền lớn của giặc đuổi theo vào giữa bãi cọc. Khi nước triều rút xuống, những hàng cọc nhọn nhô lên, đâm thủng và chặn đứng thuyền giặc. Quân Đại Việt từ hai bên bờ và trên các nhánh sông đổ ra đánh mạnh. Đoàn thuyền của quân Nguyên – Mông rối loạn, tan tác, bị đánh cho đại bại trên sông Bạch Đằng.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 1288 đã đập tan hoàn toàn tham vọng xâm lược của đế quốc Nguyên – Mông, giữ vững nền độc lập cho đất nước. Trần Hưng Đạo được nhân dân tôn kính, lập đền thờ khắp nơi, quen gọi là Đức Thánh Trần. Tên tuổi và tài đức của ông mãi là niềm tự hào lớn lao trong lịch sử giữ nước của dân tộc Việt Nam.