Vịt con xấu xí

Mùa hè ở thôn quê thật đẹp. Lúa mì vàng óng, cỏ khô thơm phức, những con cò thong thả đi lại trên đôi chân dài đỏ. Bên một con hào mọc đầy lá to, có một cô vịt mẹ đang nằm ấp trứng. Cô ấp lâu lắm rồi, ngồi mãi cũng thấy sốt ruột.

Cuối cùng, vỏ trứng lần lượt nứt ra: "Tách! Tách!" Từng chú vịt con lông vàng ươm thò đầu ra, ngơ ngác nhìn thế giới. Chỉ còn một quả trứng to nhất là chưa nở. Một bà vịt già đi ngang, nhìn vào rồi lắc đầu: "Trứng gà tây đấy, ấp làm gì cho mệt." Nhưng vịt mẹ vẫn kiên nhẫn ngồi ấp thêm.

Mấy hôm sau, quả trứng to nứt ra. Một chú vịt con lăn ra ngoài: to xác, lông xám xịt, trông chẳng giống các anh chị chút nào. Vịt mẹ dẫn cả đàn xuống hồ. Chú vịt xám nhảy xuống nước, bơi thẳng tắp, giỏi chẳng kém ai. "Đúng là con của mẹ rồi," vịt mẹ nghĩ, "chỉ là trông hơi lạ thôi."

Nhưng ở sân nuôi gà vịt, chẳng ai chịu nghĩ như thế. Vịt lớn mổ vào cổ chú. Gà mái chê chú vụng về. Con gà tây đỏ mặt xù lông, cứ thấy chú là đuổi. Ngay cả các anh chị cũng gọi chú là "đồ xấu xí". Cô bé cho gà ăn thì đẩy chú ra xa. Ngày nào cũng thế, chú vịt con buồn đến nỗi chẳng muốn ăn.

Một hôm, chú nhắm mắt chạy, vượt qua hàng rào, chạy mãi đến một đầm lầy rộng, nơi có những con vịt trời. "Chúng tao chẳng cần biết mày xấu hay đẹp," lũ vịt trời bảo, "miễn là đừng phá đám chúng tao." Chú nằm nép trong đám sậy. Rồi một ngày, có tiếng nổ đì đùng của người đi săn, chó săn chạy rầm rập qua đầm. Một con chó to thò mũi sát vào chú, nhìn một lúc rồi bỏ đi. "Mình xấu đến nỗi chó cũng chẳng thèm đụng đến," chú nghĩ, vừa buồn vừa nhẹ cả người.

Chú lại đi, đến túp lều nhỏ của một bà cụ. Trong lều có một con mèo biết cong lưng kêu rừ rừ và một con gà mái biết đẻ trứng. Mèo và gà tự cho mình là khôn nhất đời. "Mày có biết đẻ trứng không? Có biết cong lưng kêu rừ rừ không?" "Không ạ." "Thế thì im mà nghe người lớn nói." Chú vịt con thèm được bơi trên mặt nước biết bao, nhưng nói ra chỉ bị chê cười. Thế là chú lại ra đi.

Mùa thu đến. Lá vàng, lá đỏ bay đầy trời. Một chiều kia, chú thấy một đàn chim lớn bay lên từ bụi cây: lông trắng muốt, cổ dài mềm mại. Đó là những con thiên nga đang bay về phương nam ấm áp. Chú vịt con ngẩng đầu nhìn theo, lòng xao xuyến lạ lùng. Chú không biết tên loài chim ấy, cũng không biết chúng bay đi đâu, nhưng chú thấy thương chúng hơn tất cả.

Rồi mùa đông kéo về, lạnh buốt. Mặt hồ đóng băng dần, chú phải bơi vòng vòng suốt đêm để băng khỏi giữ chặt. Một sáng, chú kiệt sức, bị kẹt cứng giữa lớp băng. Một bác nông dân đi qua, đập vỡ băng, ôm chú về nhà sưởi ấm. Nhưng lũ trẻ trong nhà muốn đùa nghịch, chú sợ quá, vỗ cánh lung tung, làm đổ cả thùng sữa, bột mì bay tung tóe. Chú vội lao ra ngoài trời tuyết, trốn vào bụi cây. Mùa đông năm ấy thật dài và khổ cực.

Rồi mặt trời ấm dần. Chim sơn ca hót. Mùa xuân đã về! Chú vịt con vươn cánh: đôi cánh bây giờ thật khỏe, nâng chú bay lên lúc nào không hay, đưa chú đến một khu vườn có hồ nước trong, cành hoa rủ xuống sát mặt nước. Trên hồ, ba con thiên nga trắng đang lướt nhẹ.

"Mình sẽ bơi đến chỗ những con chim đẹp đẽ ấy," chú nghĩ. "Có bị xua đuổi thì cũng còn hơn bị mổ, bị chê, bị mùa đông hành hạ." Chú bơi về phía đàn thiên nga, cúi đầu xuống mặt nước, chờ đợi.

Nhưng chú nhìn thấy gì dưới làn nước trong veo? Không còn con vịt xám vụng về nữa. Đó là một con thiên nga trắng muốt, cổ dài thanh thoát!

Những con thiên nga lớn bơi lại, lấy mỏ vuốt nhẹ lông chú. Trẻ con chạy ra bờ hồ ném vụn bánh, reo lên: "Có một con thiên nga mới! Con mới đẹp nhất!"

Chú thiên nga non ngượng ngùng giấu đầu dưới cánh. Chú hạnh phúc lắm, nhưng không hề kiêu căng, vì chú hiểu thế nào là bị chê cười, bị xua đuổi. Chú khẽ nghĩ: hồi còn là chú vịt con xấu xí, mình chưa bao giờ dám mơ có được niềm vui lớn đến thế.